فرارو | (تصاویر) جنگ انگلیس و افغانستان؛ سال 1879
بازگشت ایران گیتی موسوی
کد خبر: ۲۰۰۹۲۳
تاریخ انتشار: ۱۱:۵۹ - ۱۲ مرداد ۱۳۹۳
فرارو- جنگ دوم انگلیس و افغانستان جدا از اهمیتی که در تاریخ معاصر افغانستان و گسترش نفوذ استعمار در این کشور دارد در تاریخ مصور این کشور نیز اهمیت ویژه ای دارد چرا که در جریان این جنگ بود که برای اولین بار عکاسان اروپایی به خاک این کشور آمدند و عکاسی کردند.

به گزارش سرویس عکس و تاریخ فرارو، "جان بورک" عکاس ایرلندی اولین عکاسی است که پای خود را به افغانستان می گذارد و از حمله قوای انگلیس به افغانستان در سال 1879 عکاسی می کند. بورک که از مهندسین استخدام شده قوای سلطنتی انگلیس در هند بود دستیار "ویلیام بیکر" عکاس انگلیسی بود که در مستعمرات انگلیس در هندوستان عکاسی می کرد.  

وی اندکی بعد و با آغاز جنگ دوم انگلیس و افغانستان از قوای انگلیسی خواست تا او را به عنوان عکاس ارتش همراه خود ببرند. پس از آنکه این درخواست او از سوی ارتش بریتانیا رد شد تصمیم گرفت با هزینه شخصی به افغانستان برود و از زندگی، مناظر و البته قوای استعماری بریتانیا در افغانستان عکاسی کند.

گفته می شود در این تاریخ بریتانیا به دنبال سیاست های استعماری خود در آسیای میانه به فکر حمله دوباره به افغانستان افتاد و دولت این کشور که در طول نیم قرن توانسته بود در قاره ی هند نفوذ کند سعی در گسترش نفوذ استعماری خود در افغانستان داشت.

استعمار انگلستان در چند دهه باحمایت برخی از سران قبایل تضاد و نزاع بین اقوام و قبایل را در افغانستان دامن زد و تلاش می کرد تا سیاست داخلی و خارجی این کشور را در کنترل خود بگیرد.

امیر شیرعلی پادشاه وقت افغانستان که در نزاع با برادران خود بر سر تاج و تخت مجبور به جلب حمایت انگلیس شده بود پس از آنکه پایه های حکومت خود را استوارتر از پیش دید به فکر اداره مستقل کشور و انجام اصلاحات سیاسی و اجتماعی بر اساس نظریات سیدجمال الدین اسدآبادی افتاد. 

امیر شیر علی خان در طول یک دهه حکومت و جنگ و گریز به هیچ یک از اهدافش نرسید و سیدجمال الدین هم  افغانستان را ترک کرد و انگلستان به فکر لشکر کشی به افغانستان افتاد و قوای خود را از هند به طرف افغانستان سرازیر کرد.

انگلیس حملات گسترده ای را در21 نوامبر 1878م از سه جهت قندهار، خیبر، و کرم به خاک افغانستان آغاز کرد و امیر شیرعلی که روزهای پایانی عمر خود را سپری می کرد به قوای خود دستور داد مقاومت نکنند و ارتش بریتانیا به آسانی وارد خاک افغانستان شد. 

عکس های "بورک" ازا ین لشکرکشی تاریخی که احتمالا اولین عکس ها از کشور افغانستان به شمار می رود در قالب دو مجموعه یکی در موزه بریتانیا و دیگری در موزه کنگره امریکا نگهداری می‌شود. این عکس ها در برگیرنده تصاویری از اردوی نظامیان انگلیسی در خارج از کابل و قندهار، عکس های تکی و دسته جمعی از سربازان و افسران انگلیسی و هندی، مناظر افغانستان و البته تعداد معدودی از مردم، مقامات و سربازان افغانی است.

 چندی پیش مجموعه موزه بریتانیا را در بخش تاریخ فرارو مشاهده کردید مجموعه ذیل البوم دیده نشده "بورک" از جنگ افغانستان است که در کتابخانه کنگره امریکا نگهداری می شود.



















ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۳:۵۹ - ۱۳۹۶/۰۶/۰۴
ماافغان ها شیر بودیم و هستیم
ناشناس
Australia
۱۲:۱۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۳
کاش برای عکس ها توضیح هم می گذاشتید.
ناشناس
-
۰۰:۰۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۳
افغانستان آریایی یک روز سر بلند خواهد کرد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۴۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
حجم سربندها چقدر سنگین و زیاد بوده یعنی کسی نبود بگه پر جان اینهمه پارچه سنگین چرا می بندید
علی
United States
۲۱:۳۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
جدایی هرات از ایران یا مساله هرات از مهمترین فرازهای تاریخ دوسده اخیر کشورهای ایران و افغانستان است. پافشاری ایران بر تملک هرات دو بار مورد اعتراض و هجوم دولت بریتانیا قرار گرفته‌است که در نهایت موجب جدایی هرات از ایران شد. هرات از دوره باستان تحت سیطره مادها و همواره جزیی از خاک ایران بوده و به سال ۱۵۰۶ به تصرف شیبانیان (ازبکان) درآمد که توسط صفوی بازپس گرفته شد.در ۱۲۴۹ ه‍. ق عباس میرزا از سوی فتح‌علی شاه قاجار مامور پس گرفتن هرات از افغان‌ها شد. مرگ عباس میرزا در راه مشهد این کار را ناتمام گذاشت. محمد شاه قاجار نیز کوششی برای فتح هرات کرد که ناکام ماند. در زمان ناصرالدین شاه قاجار، دوست محمدخان، حاکم کابل و قندهار هرات را گرفت. نیروهای ناصرالدین شاه تحت فرمان حسام‌السلطنه هرات را محاصره کردند و در سال ۱۲۷۳ ه‍. ق (۱۸۵۷ میلادی و ۱۲۳۶خورشیدی)این شهر را گرفتند.

با تهاجم بریتانیا به جنوب ایران و بحرانی شدن روابط ایران و بریتانیا طی عهدنامه‌ای که در ۱۲۷۳ ه‍. ق (۱۸۵۷ میلادی و ۱۲۳۶خورشیدی) در پاریس بین نماینده ایران و سفیر بریتانیا امضا شد قرار شد که نیروهای بریتانیا از بنادر و جزایر جنوب ایران خارج شوند و در عوض ایران نیز سپاهیان خود را از هرات فراخواند و استقلال افغانستان را به رسمیت شناخت. پس از جنگ هرات قسمت‌هایی از شرق هریرود به بعد (شامل هرات) به افغانستان پیوست شد.جنگ هرات
نوشتار اصلی: نبردهای ایران و انگلستان
که در اوایل حکومت محمدشاه قاجار رخ داد، سپاهیان ایران هرات را که حاکم آن با پشتیبانی انگلیسی‌ها اعلام استقلال کرده بود محاصره کردند. اما به علت اشغال جزیره خارک به وسیله نیروی دریایی انگلیس و اولتیماتوم آن کشور به ایران، سپاهیان ایران به محاصره هرات پایان دادند و این امر به‌تدریج مقدمات جدایی افغانستان را از ایران فراهم ساخت تا اینکه در سال ۱۲۷۳ هـ.ق از ایران جدا شد.[۱]

تلاش برای الحاق دوباره به ایرانویرایش

پس از مرگ دوست محمد خان و ایجاد هرج و مرج در افغانستان، دولت انگلیس تصمیم گرفت هرات را برای مدت نامعلومی به طور امانی تحت حاکمیت ایران قرار دهد. بدین جهت رونالد تامسون وزیر مختار انگلیس در ایران در اکتبر ۱۸۷۹ (۱۲۵۸ خورشیدی) این پیشنهاد را از طرف دولت متبوعش به دولت ایران ارائه کرد. ناصرالدین شاه و صدراعظم او حسین خان سپهسالار قرارنامه‌ی مزبور را در دولت مطرح و آن را مورد بررسی و مطالعه قرار دادند و با اطرافیان خود در باب آن مشورت کردند. از جمله ایراد عمده ای که به آن گرفته شد ذکر کلمه‌ی «امانت» در قرار نامه بود که می‌گفتند اگر پس از آنکه دولت ایران متحمل زحمت و مرارت شد و مبالغی در این راه هزینه کرد و بعد از مثلاً شش ماه دولت انگلیس تصمیم گرفت هرات را از قلمرو ایران جدا نماید چه خواهد شد؟ مذاکرات با دولت انگلیس در باب حذف این شرط از قرارنامه هم نتیجه نداد. به این جهت با آنکه ناصرالدین شاه در این باره به استخاره هم متوسل شد و استخاره هم «بسیار بسیار خوب» آمد، مدتی سرگردان و حیران بودند و نمی‌توانستند تصمیم بگیرند و بالاخره بهتر آن دیدند که آن را قبول نکنند و به مقامات انگلیس پاسخ رد داده شد.[۲]
انتشار یافته: ۳۱
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
فکر کنم وضع افغانستان از ما تو اون دوران خیلی بهتر بوده!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۴۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
خوب فکر کن
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۵۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
نه بابا همه جا مثل همه بوده.
تبريز زنجان بيرليگي
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
فرارو بنوبه خودم بخاطر عكسهاي كمياب قديمي تشكر فراروان دارم.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۲۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
من نمیدونم چرا یک نژاد داریم توی ایران که خیلی به نژادشون مینازن! انگار این نژاد مادرزادی انیشتن یا بیلگیتسن ! نزدیکه 30 درصد تهران هم از خودشونه ، نمیدونم کی می خوان بفهمن که اینکه کجایی هستی یا نژادت از کدوم رسته هست دیگه ملاک برتری نیست؟! من توشون از بازاری تا حتی استاد دانشگاه اونم به تعداد زیاد دیدم که اینجورین
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
لامصبا همیشه منضبط ترین و متفکر ترین آدما بودن و هستن چه تو زندگی معمولی چه تو جنگ
این انگلیسیا...
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۳۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
نه به اندازه آلمانيا
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۱۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
شما با انگلیسی ها آشنائی نداری. بنده کمی آشنائی دارم. کلا فرصت طلب هستن. به متفکر بودن ربطی نداره.
madjid
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۶ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
من فکر میکردم بلندی ریش افغتنیها ابتکار گلبدین حکمتیار و برهان الدین ربانی و... (بهنگام نبرد با روسها بوده)
اما از این عکسها پیداست کلا استاندارد ریش در افغانستان +30 سانتی متر میباشد
آسیب پذیر
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
از اون تاریخ تا حالا همچین تفاوتی تو زندگیشون نمیبینم
منصور نوين
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۲۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
اين خاك ماست كه به يغما رفته است...

به اميد بازگشت افغانستان به ايران...
تبریز قلب تپنده ایران زمین
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
یاشاسین وطنیمیز ایران
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
دوست عزیز،متاسفانه در افغانستان کسی مانند من و شما فکر نمی کند.من هم قبل از اینکه به افغانستان بروم مثل شما فکر می کردم ولی زمانی که برای یک پروژه راه سازی به افغانستان رفتم،متوجه شدم هیچ علاقه ای به ایران ندارند و خود را اصلا ایرانی نمی دانند.در نطر بسیاری از تحصیلکردگان افغان،انگلستان باعث شد افغانستان از ایران استقلال خود را بیاید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
منصور نوین
با قسمت دوم نوشته شما موافقم
به یغما نرفته بلکه با بی عرضگی از دستش دادیم همونطور که گرجستان،آذربایجان،بحرین... رو از دست دادیم
الانم بی عرضگی کنیم بارزانی،کردستان و آذربایجان غربی رو می بلعه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۵۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
همین را حفظ کنیم شانس آوردیم با توطئه بزرگ داعش که بدنبال عملی کردن نقشه خاورمیانه جدید است
پژمان
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۰۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
علت اينكه افغانيها گرايشي به پيوست دوباره فرهنگي به ايران نشان نمي دهند اين است كه طي اين 200 سال هيچ كار فرهنگي براي ايجاد حس همگرايي بين ايران وافغاتنستان نشده .البته تاجيكهاي افغانستان نظر خوبي نسبت به ايران دارند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۴۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
13:03 بهتر. مگه حالا اونجا مهد علم و تکنولوژی و فرهنگ و هنر و... هستش که ما نداریم؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۲۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۳
برگرده به ما که چی بشه؟؟نه اینکه ما خودمون از وضعمون خیلی راضی هستیم...
پژمان
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۳
علت اينكه افغانيها گرايشي به پيوست دوباره فرهنگي (و نه الزامأ سياسي)به ايران نشان نمي دهند اين است كه طي اين 200 سال هيچ كار فرهنگي براي ايجاد حس همگرايي بين ايران وافغاتنستان نشده .البته تاجيكهاي افغانستان نظر خوبي نسبت به ايران دارند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۳
بحرین هم تاسال1349 خاک ما بود که اعلحضرت انر ا مفتی مفتی بخشیدند
ارس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۳۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
فرارو ممنونم . ولي اين عكسا آدمو ياد فيلم روزي روزگاري مي بره .
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۵۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
ها جون خالو راست میگه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
جنگ , جنگ و جنگ ! تاریخ دنیا شده جنگ ...
دوستدار رسواگر فتنه
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
احسن به ذوق هنری و بخش مستند سازی سایت فرارو ، به همه تان خسته نباشید می گویم .
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۵۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
تشکر از فرارو به خاطر این عکس های تاریخی بی نظیر.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۴۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۱۲
متاسفاه در افغانستان از اون زمان تا امروز فقط سلاح ها پیشرفته شدن و بقیه چیزها ثابت موندن
پرطرفدارترین عناوین
پاورقی