فرارو | تصاویر دیده نشده از تهران در ۷۸ سال پیش؛ از روستاییان شمیران تا میدان سپه
کد خبر: ۳۰۶۴۱۶
"فرانسوا هورلی" عکاس استرالیایی یکی از معدود کسانی است که در آن زمان به ایران آمده و از کشور اشغال شده عکاسی کرده است.
تاریخ انتشار: ۱۷:۲۸ - ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۹

فرارو- روایت تاریخ از سال‌های اشغال ایران در جنگ جهانی دوم بمباران شهرها، قحطی و جان باختن شمار زیادی از غیرنظامیان است که اسناد مکتوب بسیاری از آن برجای مانده، اما روایت‌های مصور از این حادثه تاریخی چندان زیاد نیست؛ "فرانسوا هورلی" عکاس استرالیایی یکی از معدود کسانی است که در آن زمان به ایران آمده و از کشور اشغال شده عکاسی کرده است.

به گزارش فرارو، در ۳ شهریور ۱۳۲۰، نیرو‌های متفقین شامل انگلیس و شوروی بدون توجه به بی طرفی ایران از جنوب و غرب و از زمین و هوا به ایران حمله کردند و شهر‌های سر راه را اشغال کردند به سمت تهران آمدند. اگرچه در آن زمان بهانه متفقین برای حمله وجود عده‌ای جاسوس آلمانی در ایران عنوان شد، اما حوادث بعدی نشان داد اشغال ایران بخشی از نقشه جنگی متفقین علیه هیتلر بوده است. با یورش متفقین تمامی راه‌های کشور به خصوص خطوط راه آهن و شوسه تحت کنترل نیرو‌های اشغالگر در آمد. نیروی کار ایرانی برای تهیه تدارکات ارتش‌های درگیر در جنگ با نازل‌ترین دستمزد به کار گرفته شدند. منابع نفتی کشور غارت شد و بحران غذایی در کشور به اوج خود رسید.

زمزمه‌های برکناری شاه نیز از جلسه اضطراری دولت شنیده شد؛ فردای اشغال ایران هیئت وزیران در حضور شاه در کاخ سعدآباد تشکیل جلسه داد و رضاخان در این جلسه اعلام کرد که ابتدا تصمیم به خروج از کشور داشته است، اما به توصیه مشاورانش ابتدا در دولت تغیراتی صورت دهد. بر این اساس محمدعلی فروغی را به نخست وزیری منصوب و او را مامور کرد با انگلیس و شوروی مذاکره کند، اما شرط متفقین کنار رفتن رضاشاه از قدرت بود.

سرانجام رضاشاه ناچار به استعفا شد و توسط بریتانیایی‌ها بازداشت و به جزیره موریس و سپس آفریقای جنوبی تبعید شد و سلطنت به پسر و ولیعهد او محمدرضا منتقل شد؛ نیرو‌های متفقین نیز تا پایان جنگ جهانی ایران را تحت اشغال خود داشتند.

"فرانسوا هورلی" عکاس اهل سیدنی که در خلال جنگ جهانی دوم سفر‌های متعددی به خاورمیانه داشت در سال ۱۹۴۳ میلادی- ۱۳۲۱ شمسی همزمان با مقطع مهم تاریخی ایران یعنی چندی پس از اشغال به دست متفقین وارد کشور شد. این فیلمساز و پژوهشگر استرالیایی در چند نوبت سفر بیش از ۵۰۰ عکس از شهر‌های مختلف ایران برداشت که بعهدا در مجموعه‌ای با عنوان "مسیر روسیه" به چاپ رساند.

او در عکس هایش به زندگی مردم عادی، مناظر، بنا‌ها و ساختمان‌های شهری و روستایی در تهران، اصفهان، البرز، لرستان، شیراز بوشهر پرداخت و روایتی ناب از روز‌های سخت تاریخ ایران فراهم کرد که هنوز به عنوان منبعی کم نظیر شناخته می‌شود.

در زیر نگاهی می‌اندازیم به عکس‌هایی که او در سال ۱۳۲۱ از تهران برداشت. این عکس‌ها برای نخستین بار است که منتشر می‌شود.

 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
آقای "جاکوبسن" دوست عکاس "فرانسوا هورلی" سوار بر کامیون، جایی در تهران
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
سه دیپلمات انگلیسی جایی در تهران مقابل دوربین عکاس
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
افسر انگلیسی در نمایی از میدان سپه تهران به رفت آمد مردم و اتومبیل ها نگاه می کند.
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
عکس یادگاری چند نظامی مقابل ساختمان باشگاه افسران وزارت جنگ در میدان مشق تهران
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در سال‌های اشغال
 
نمایی از میدان سپه در مرکز تهران(میدان امام خمینی(ره) فعلی)
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
نمایی از کاخ شاه جوان محمدرضا پهلوی
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
نمایی از یکی از اتاق های کاخ گلستان
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
نمایی از یکی از روستاهای اطراف تهران
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
دیپلمات های انگلیسی در نمایی از ساختمان سفارت این کشور در قلهک
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
نمایی از سفارت بریتانیا در قلهک
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
کودکانی که در مناطق روستای پس قلعه در شمیران زندگی می کنند در مقابل دوربین عکاس قرار گرفته اند.
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
نمایی از روستای پس قلعه در شمیران
 
تصاویر/ آلبوم نایاب از تهران در اشغال متفقین
 
نمایی از خیابان فردوسی تهران و نمای بیرونی ساختمان سفارت انگلیس
بهرام
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۳۴ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۲
یاد باد آن روزگاران یاد باد . چقدر کیفیت عکس ها بعد ۷۰ سال بالا است. میدان توپخانه ، بانک بازرگانی و قسمتی از ساختمان شهرداری ( تخریب شده ) و لاله زار . جالب است در تصویر شماره ۵ ساختمان سفید رنگ اول لاله زار هنوز هم پابرجا است
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۲
این میدان سپه (توپخانه) نیست بلکه میدان حسن آباد است.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۱۸ - ۱۳۹۵/۱۱/۲۷
مردم روستاها خیلی خیلی بدخت بودن
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۲
نه که الان تو اوج خوشبختی ان. بیمه روستایی رو تزریقاتی هم قبول نمیکنه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۲
چهره بشاش کودکان روستا را ببین وشرایط زمان هم بسنج .حدودا 78 سال قبل .وحالا به یکی از روستا های ایران برو بچه ها را ببین .
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۳ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
نه به بدبختی امروز ملت!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۳۸ - ۱۳۹۵/۱۱/۲۷
چی بود چی شد .
رضامند
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۴ - ۱۳۹۵/۱۱/۲۷
در شهریور کوهها چه برفی داشته
خوش به حالشون
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۹
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۴۵ - ۱۳۹۵/۱۱/۲۷
وای خدای من! یه لحظه فکر کردم لندنه ! اون موقع عربستان بیابانی بیش نبود !
عناوین برگزیده
پرطرفدارترین عناوین
پاورقی