فرارو | بررسی نقش تعاونی‌ها در سال جهش تولید
کد خبر: ۴۴۶۱۵۶
تاریخ انتشار: ۱۲:۰۹ - ۱۷ تير ۱۳۹۹

دکتر رضا طالعی‌فر*؛ یکی از بخش‌های مهم نظام اقتصادی کشور که بایستی سهم عمده‌ای از اقتصاد را به دوش بکشد و با پویاشدن آن می‌توان به اشتغال‌زایی هر چه بیشتر اقشار مختلف جامعه و ارتقا روح همکاری و همبستگی امیدوار شد، بخش تعاون است.

اهمیت بخش تعاونی به گونه‌ای است که نه تنها جزو ارکان اقتصاد ملی و قانون اساسی محسوب می‌شود، بلکه با آموزه‌های دین مبین اسلام نیز مطابقت دارد. در سال مزین بنام جهش تولید، تحول در بخش تعاون قطعا می‌تواند خیرات و برکات مهمی را به همراه داشته و تأثیر بسزایی در افزایش سطح تولیدات ملی، اشتغال‌زایی و هم چنین تقویت انگیزه‌های مشارکتی در جامعه داشته باشد.

از این‌رو در سطور پیش رو، نگارنده ضمن بررسی مشکلات بخش تعاون، پیشنهادات کاربردی جهت رفع این معضلات و موانع ارایه می‌کند.

یکی از عوامل به وجود آورنده بروز برخی مشکلات برای شرکت‌های تعاونی، عدم ارتباط موثر و فعال بین آنهاست که نوعا باعث می‌شود این شرکت‌ها نتوانند از ظرفیت‌های هم بخوبی استفاده کنند. از اینرو پیشنهاد می‌شود:

  • تشکیل کنفدراسیون‌های تعاونی جهت هماهنگ سازی و ارتباط گسترده تعاونی‌های کشور و دفاع از حقوق تعاونی‌ها مدنظر متولیان امر قرار گیرد.
  • بایستی به ظرفیت‌های جذب مشارکت‌های گسترده مردمی در قالب تشکل‌های مربوطه بیش از پیش توجه گردد.

۲. با وجود به توانمندی بورس کشور، ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های آن و اقبال مردم به این بخش در سال‌های اخیر، اما اکثر تعاونی‌های کشور شرایط و ضوابط برای ورود بدان را ندارند و نمی‌توانند از مواهب ورود به این بازار استفاده نمایند. نظر به این مهم پیشنهاد می‌گردد:

  • تغییر ساختار مدیریت و مالکیتی تعاونی‌ها از طریق اصلاح قانون‌های مربوط به بخش تعاون برای جذب نقدینگی هر چه بیشتر جهت توسعه تعاونی‌ها مورد عنایت مسوولان قرار گیرد.
  •  به توسعه همکاری و تعامل مدیران بورس و اتحادیه‌های تعاونی کشور برای بسترسازی شرایط ورود هر چه بیشتر تعاونی‌های کشور توجه ویژه‌ای شود.

۳. علیرغم اهمیت بخش تعاون، کشور فاقد فقدان مدیریت کلان و الگوی راهبردی است که تمامی بخش‌های فعال در حوزه تعاون را به صورت سیستماتیک مورد توجه قرار داده و در مسیر پیشبرد اهداف خود یاری رساند. از اینرو پیشنهاد می‌شود:

  • برنامه ریزی کلان توسعه‌ای با هدف تاسیس و نظارت بر شرکت‌های تعاونی بر اساس مزیت‌های نسبی منطقه‌ای و آمایش سرزمین مدنظر قرار گیرد.
  •  سیاست‌های کلان بخش تعاون با نگاه منطقه‌ای با همفکری نخبگان دانشگاه، دولت و مجلس. طراحی و تدوین شود.

۴. یکی از مواردی که در شکست شرکت‌های تعاونی موثر است و به تکرر در تحقیقات مختلف بدان اشاره شده است، عدم نظارت مناسب بر عملکرد این دسته از شرکت هاست به گونه‌ای که فقدان چنین نظارت موثر و کارایی به زعم کارشناسان این حوزه به خوبی قابل لمس است؛ لذا پیشنهاد می‌شود:

  •  تربیت و بکارگیری نیروی متخصص و آموزش دیده کافی و امکانات و تسهیلات رفاهی و خدماتی مناسب برای آنان جهت اعمال نظارت بر عملکرد بهتر تعاونی‌ها مورد توجه مسوولان مربوطه قرار گیرد.
  •  پارک‌های علم و فناوری برای ورود جدی و حضوری موثر در بخش تعاون ترغیب و تشویق شوند.
  •  شاخص‌های شفاف و مناسب با هر دسته از تعاونی‌های کشور جهت نظارت و ارزیابی مستمر آن‌ها برای حصول از حرکت مثبت آن‌ها طراحی و ارایه شود.

۵. ریشه بسیاری از ناکامی‌های بخش تعاون به زعم بسیاری از محققان از نبود فرهنگ تعاون در کشور نشات می‌گیرد و بر این باورند که متاسفانه بینش مردم کشور نسبت به تعاونی‌ها کامل نیست و به طور عام نسبت به تعاونی‌ها شناخت کامل ندارند؛ لذا پیشنهاد می‌شود:

  •  از توان رسانه ملی برای تبلیغ محصولات و خدمات ارایه شده از سوی تعاونی‌ها با تخفیفات و تشویقات ویژه استفاده‌ای بهینه شود.
  • محتوای مناسب و به روز در جهت آشنایی هر چه بیشتر مقاطع مختلف دانش آموزی و دانشجویی کشور با مقوله فرهنگ تعاون و روحیه کار جمعی در قالب کتاب‌های درسی، سمینار، مقالات علمی، پایان نامه‌ها و... با حمایت و همکاری وزارتخانه‌های تعاون و رفاه، آموزش و پرورش و علوم و تحقیقات، تهیه و ایجاد شود.
  • برنامه‌های حمایتی ویژه از موسسان جوان (زیر ۳۰ سال) شرکت‌های تعاونی حوزه‌های نوپای خدماتی و تولیدی طراحی و تدوین شود.
  • از ظرفیت مبلغان دینی و حوزه‌های علمیه برای نقش آفرینی هر چه بیشتر و پررنگ‌تر در خصوص نهادینه سازی فرهنگ تعاون در کشور استفاده گردد.

۶. نظر به اهمیت تعاونی‌ها و حمایت از گسترش و توسعه کمی و کیفی آن‌ها در اقتصاد کشور، یکی از سیاست‌های مهم حمایت دولت‌ها از این حوزه از اقتصاد می‌باشد و در این خصوص می‌بایست از هر ابزار و روشی در جهت همه جانبه بهره گیرند. اما شواهد حاکی از آن است که در سال‌های اخیر این مهم چندان جدی گرفته نشده است. از اینرو پیشنهاد می‌شود:

  • سیاست‌هایی مشخص و مدون با همکاری دولت و مجلس در جهت کاهش نقش اجرایی دولت در خصوص تعاونی‌ها و حرکت به سمت تسهیل گری و نقش نظارتی دولت، طراحی و تدوین شود.
  •  حمایت جدی دولت در مراحل اولیه شکل گیری تعاونی با ارایه برنامه مدون متناسب با شرایط محلی (تامین سرمایه اولیه چه به صورت یارانه‌ای و یا به صورت ارائه تسهیلات با سود کم).
  •  ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های روستا‌های کشور در اجرای طرح تعاون بر اساس مزیت‌های موجود با کمک فرمانداری، دهیاران و شورا‌های اسلامی در جهت ایجاد اشتغال پایدار روستایی، شناسایی و احصا شود.

۷. علاوه بر ضعف در ارتباطات درون شبکه‌ای بین تعاونی‌های مختلف، ارتباطات منطقه‌ای و بین المللی تعاونی‌ها هم با چالش جدی مواجه است به گونه‌ای که با اینکه بسیاری از تعاونی‌های بزرگ کشور، دارای تولیدات و خدمات برجسته‌ای هستند و با وجود داشتن استاندارد‌های بین المللی، کمتر در تجارت بین المللی فعال می‌باشند؛ لذا پیشنهاد می‌گردد:

  • مسوولان مربوطه به مقوله برندسازی و تبلیغات کالا و خدمات تعاونی‌ها به کمک متخصصین دانشگاهی و باتجربه این حوزه توجه ویژه‌ای مبذول دارند.
  • دولت برای حضور موثرتر تعاونی‌ها در نمایشگاه‌ها و همایش‌های برون مرزی و بین المللی، از ابزار‌های تشویقی و ترغیبی مناسب استفاده نماید.

*دکترای مدیریت دولتی و عضو هیات علمی دانشگاه

مجله خواندنی ها
عناوین برگزیده
رمزگشایی از یک انتخاب؛ جو بایدن به دنبال چیست؟
پایگاه خبری نشنال اینترست گزارش می‌دهد:
رمزگشایی از یک انتخاب؛ جو بایدن به دنبال چیست؟
پشت‌پرده بیانیه شورای همکاری خلیج فارس علیه ایران
کارشناسان مسائل خاورمیانه در گفتگو با فرارو بررسی کردند
پشت‌پرده بیانیه شورای همکاری خلیج فارس علیه ایران
سعید مرتضوی به قوه قضائیه باز می‌گردد؟!
رسانه‌ها از پذیرش اعاده دادرسی دادستان پیشین تهران خبر دادند
سعید مرتضوی به قوه قضائیه باز می‌گردد؟!
سیر تا پیاز جنجال پرویز فتاح
سخنان تلویزیونی رییس بنیاد مستضعفان واکنش‌های زیادی را در پی داشت
سیر تا پیاز جنجال پرویز فتاح
پربیننده ترین
پاورقی
گزارش تصویری